All 19823

Currently are 2 guests and no members online

Kubik-Rubik Joomla! Extensions

Aktualizacja: 25-10-2021 09:41

Creating a blue wildlife corridor in the Rega basin

  • Niebieski korytarz Regi
    Niebieski korytarz Regi

    Projekt współfinansowany jest ze środków:

    Wspólnoty Europejskiej Instrumentu Finansowego LIFE+ ​,

    Narodowego Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

  • Niebieski korytarz Regi
    Niebieski korytarz Regi

    Projekt realizowany zgodnie z umową z Komisją Europejską

    nr LIFE11 NAT/PL/424 z 14.09.2012r. oraz

    Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

    nr 654/2012/Wn-16/OP-WK-LF/D z 28.09.2012r

     

  • Niebieski korytarz Regi
    Niebieski korytarz Regi

    Projekt realizowany jest  na obszarze zlewni rzeki Regi

    Zakończenie projektu planowane jest na czerwiec 2022r.

  • Niebieski korytarz Regi
    Niebieski korytarz Regi

    Projekt wspierają:

    Polski Związek Wędkarski

    Towarzystwo Miłośników Rzeki Regi

    ​Starostwo Powiatowe w Gryficach

    Starostwo Powiatowe w Świdiwinie

    Starostwo Powiatowe w Łobzie

     

     

      Projekt realizowany przez PGW Wody Polskie przy współpracy z RDOŚ w Szczecinie pn. „Budowa niebieskiego korytarza ekologicznego wzdłuż doliny rzeki Regi i jej dopływów” w ramach programu LIFE+,  zakłada miedzy innymi zniwelowanie barier technicznych powstałych przez budowle hydrotechniczne dla migracji ryb oraz odbudowy bioróżnorodności w dorzeczu Regi.

       Pierwsze wzmianki dotyczące ułatwień w migracji ryb pojawiają się już w XIII wieku, natomiast pierwsze konstrukcje ułatwiające przeprawę czyli przepławki, powstają w połowie XIX.

      Przepławki są to specjalne konstrukcje usytuowane na rzece, umożliwiające rybom pokonanie barier migracyjnych (najczęściej sztucznych typu stopnie wodne, jazy, i inne) w celu swobodnego przemieszczania się wzdłuż całej jej długości, w poszukiwaniu kryjówek oraz zakładaniu miejsc tarłowych.

     Przepławki powinny posiadać konstrukcje jak najbardziej zbliżone do naturalnej, zbudowane z naturalnych materiałów (głazy, kamienie). Niekiedy z racji ograniczeń terenowych, takich jak duże różnice poziomu rzeki, stosowane są konstrukcje betonowe. Mogą posiadać charakter bystrza rzecznego lub strumienia o większej charakterystyce spadku.  Konstrukcje te stają się potencjalnie nowym siedliskiem organizmów wodnych co wpływa na renaturyzację rzek oraz łagodniej łączą się z krajobrazem.

     Na Redze wraz z jej dopływami zlokalizowanych jest około 30 przepławek z czego 23 wykonano w ramach programu LIFE+. Poniżej prezentujemy trzy przykładowe. Zachęcamy do zapoznania się z innymi artykułami dotyczącymi przepławek i działań prośrodowiskowych na rzekach, które można znaleźć w Internecie.

Przepławka Rejowice – Rega. Foto-własne PGW WP ZZ Gryfice

Przepławka Mieszewo – Ukleja. Foto-własne PGW WP ZZ Gryfice

 

Przepławka Tarnowo - Stara Rega. Foto-własne PGW WP ZZ Gryfice

 

ŹRÓDŁA.:

„Przepławki dla ryb: Projektowanie, wymiary i monitoring”. WWF wydawnictwa organizacji Food and Agriculture Organization of the United Nations  2016

Wikipedia

     Wiele ostatnio mówiliśmy o problemie zaśmiecania i zanieczyszczania rzek, w tym naszej lokalnej Regi. Wody Polskie, w skali całego kraju, organizują lub biorą udział w licznych akcjach mających na celu poprawę czystości rzek i jezior. Tym razem włączyliśmy się w  inicjatywę Towarzystwa Miłośników Rzeki Regi (TMRR). Współpraca instytucji publicznych z organizacjami pozarządowymi jest w tym zakresie bardzo cenna, dlatego staramy się ją utrzymywać i w miarę możliwości włączać się w inicjatywy lokalnych społeczności.  

     Podobnie jak w poprzednich latach także i w tym sezonie letnim, Towarzystwo zorganizowało akcję „Kajakiem po czystej Redze”. Uczestnicy, w ramach spływu kajakowego, zbierali śmieci z brzegów
i koryta Regi. W niedzielę 11 lipca br. był to odcinek Gryfice – Borzęcin, natomiast w ostatnią niedzielę, 18 lipca, uczestnicy przepłynęli z Borzęcina do Kłodkowa.

     Jak widać na zdjęciach, cykliczne sprzątanie jest potrzebne, ponieważ zawsze znajdowane
są pokaźne ilości śmieci. Można zaryzykować stwierdzenie, że największym sukcesem organizatorów byłaby sytuacja, gdyby w czasie spływu worki na odpady okazały się zbędne, czego sobie i im gorąco życzymy w kolejnej edycji.

    Wody Polskie włączyły się w tę cenną i pożyteczną dla niebieskiego korytarza inicjatywę, organizując po spływie odbiór  zebranych śmieci. Dziękujemy wszystkim, którzy włączyli się w sprzątanie Regi.

     Zdjęcia w artykule pochodzą z profilu Facebook TMRR i zostały wykorzystane za zgodą Towarzystwa.

 

 

 

Wody Polskie na Pomorzu Zachodnim: Chronimy Regę – budujemy tarliska

 

      Rega jest jedną z największych rzek Pomorza Zachodniego. Ma długość 188 km i powierzchnię zlewni 2767 km2. Jej nurt wije się przez Pojezierze Zachodniopomorskie i Pobrzeże Szczecińskie uchodząc w Mrzeżynie do Bałtyku. W dolinie Regi istnieją dwa zbiorniki zaporowe: Likowo i Rejowice oraz kilka jazów, wyposażonych przez Wody Polskie w przepławki. Malownicza zlewnia Regi charakteryzuje się dużą mozaiką terenów leśnych i rolniczych. Znajdują się tutaj liczne i cenne obszary przyrodnicze, objęte strefami ochronnymi siedlisk i ptaków w ramach programu NATURA 2000 takie jak Wybrzeże TrzebiatowskieTrzebiatowsko- Kołobrzeski Pas Nadmorski i Dorzecze Regi. Rega jest jedną z niewielu rzek w Polsce wciąż stanowiących korytarz wędrówek rozrodczych ryb wędrownych. Stworzenie dogodnych warunków migracji i rozrodu dla ryb w Redze stanowi główne działanie w Programie LIFE+ Rega, realizowanym przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie.

      W ramach Programu LIFE+ Rega, Wody Polskie wybudowały sztuczne naturopodobne tarliska dla ryb w miejscowości Gryfice i miejscowości Trzebiatów, o planowanej minimalnej powierzchni całkowitej min. 8.500 m², którą później zwiększono aż do prawie 9300m² tarlisk. Wbudowano prawie 3000 m³ kruszywa o odpowiednio dobranym uziarnieniu.

      Czym w rzeczywistości jest tarlisko? Wbrew pozorom nie wystarczy wsypać do rzeki odpowiednio dużo kamieni i żwiru. Tarlisko to złożony obiekt, na który składają się pryzmy żwirowo- kamienne ułożone w sposób umożliwiający naturalne rozłożenie się kruszywa w korycie zgodnie jego kształtem i prędkością przepływu wody. Dobrze wykonane tarliska dają szansę na powiększenie populacji ryb, zarówno wędrownych, jak i tych występujących pospolicie w rzece,  poprzez stworzenie im miejsc o dogodnych warunkach do rozrodu. Tarliska Charakteryzują się luźnym, czystym, nie zamulonym okrągłym żwirem o średnicy w przedziale od 5 do ponad 100 mm, co można często obserwować gołym okiem z brzegu rzeki. Dzięki przepływowi wody między ziarnami żwiru możliwe jest natlenienie i ochłodzenie złożonej w nim ikry ryb o wysokich wymaganiach tlenowych jakimi są ryby łososiowate.

     Wykonane w taki sposób tarliska nie powodują żadnych niepożądanych zmian parametrów cieku, nie przyczyniają się do podpiętrzania wody, ani nie zwiększają ryzyka wystąpienia powodzi. Jest to działanie renaturyzacyjne, przywracające naturalne walory środowiskowe ekosystemów wodnych, tym samym zwiększające atrakcyjność rzeki dla  ryb łososiowatych, a także wszelkich innych gatunków. Poprzez lokalne zróżnicowanie prędkości i przepływu wody, tarliska przyczyniają się również do wzrostu procesu samooczyszczania Regi, powodując podnoszenie, oraz usuwanie warstw namułowych. Proces ten powoduje, że dobrze wykonane tarliska mogą pełnić swoją funkcję przez długie lata.

   Już w pierwszych dnia od wykonania tarliska w m. Gryfice zaobserwowano w jego miejscu przepływającego pstrąga potokowego. Z obserwacji okolicznych mieszkańców wynika, że w obszarze tego tarliska regularnie pojawiają się ławice ryb, nierzadko grupy pstrąga potokowego, okazałe płocie, klenie czy szczupaki. Udało się również odnotować odbycie tarła przez certę, oraz zbudowane gniazda troci wędrownej, co jest potwierdzeniem skuteczności oraz uzasadnieniem budowy tego typu obiektów.

       Na podstawie badań porównawczych tarlisk, przeprowadzonych w latach 2012 i 2020-2021 na zlecenie Wód Polskich, stwierdzono, że Program LIFE+ Rega istotnie wpływa na warunki rozrodu i lokalizację tarlisk ryb wędrownych. W czasie ostatniego liczenia stwierdzono 157 gniazd tarłowych, zlokalizowanych na Redze i jej dopływach. Także na tarliskach w Trzebiatowie i w Gryfiach, które wykonano w ramach Programu LIFE+ stwierdzono gniazda tarłowe, co jednoznacznie dowodzi zasadności podejmowania działań renaturyzacyjnych oraz ich skuteczność. Gniazda tarłowe są to wgłębienia w dnie rzeki, tworzone w obrębie tarliska przez samice ryb łososiowatych w momencie przystąpienia do tarła. W takich dołkach, zbudowanych ze żwiru i drobnych kamyczków, składana jest później ikra, co ma zapewnić jej bezpieczeństwo i prawidłowe warunki rozwoju. Przepławki otworzyły migrującym rybom dostęp do cieków do tej pory dla nich zamkniętych. Gniazda tarłowe pojawiły się między innymi na Drenie Mirosławickiej, Rekowej, Sąpólnej i Uklei, na których w 2012 nie było ich w ogóle. Dzięki temu można zaobserwować tendencję ryb migrujących do docierania coraz dalej w górę rzek. Daje to szanse na znaczące wzmocnienie populacji i zapewnienie optymalnych warunków rozwoju i wzrostu nowych pokoleń ryb, które staną się stałym elementem ichtiofauny Regi.

 

 

 

     Wody Polskie od lat realizują w wielu częściach kraju rozmaite projekty i zadania, mające na celu ochronę środowiska wodnego, przywracanie rzekom i jeziorom dobrego stanu, renaturyzację
i poprawę warunków środowiskowych. Zadania te, wpisujące się w wieloletnie programy krajowe jak i unijne, finansowane są ze środków wspólnotowych ale także z pieniędzy krajowych – pieniędzy każdego z nas. To od efektów tych działań w dużej mierze zależy, czy uda się nam ochronić cenne obszary i zagrożone gatunki oraz nie dopuścić do postępującej degradacji środowiska.

    Problem zanieczyszczania rzek jest niestety sprawą, która dotyczy każdego z nas. Ostatnie kontrole przeprowadzone przez pracowników Nadzoru Wodnego w Gryficach wykazały, że przynajmniej część z nas traktuje brzegi rzek jak darmowe wysypisko. Nie chodzi tutaj niestety o pojedynczą puszkę czy papierek – skala zaśmiecania jest niekiedy zatrważająca. Butelki PET, szkło, opony, fotele, całe worki odpadów domowych…to tylko niektóre śmieci, jakie znajdujemy w rzekach. Jest to szczególnie niepokojące w ujęciu celów realizacji Programu LIFE+ Rega, zakładającego między innymi stworzenie dogodnych warunków migracji i rozrodu ryb dwuśrodowiskowych w Redze i jej dopływach. Nie trzeba być doświadczonym specjalistą, żeby wiedzieć, że w tak zaśmieconej rzece żadna ryba nie będzie w stanie żyć.

    Ostanie przykłady znad Regi, Kanału Starkowo, rzeki Sowno i innych pokazują, że czeka nas jeszcze jako społeczeństwo ogrom pracy, zanim nauczymy się dbać o swoje wspólne dobro a nie będziemy go traktować jak coś, co można bezkarnie zniszczyć i zasypać odpadami. Brak wyobraźni i zła wola niektórych ludzi powoduje ogromy problem, który ciężko jest rozwiązać. Pracownicy Wód Polskich w miarę swoich możliwości podejmują działania aby oczyszczać miejsca o których wiemy, że są zaśmiecone ale nie jesteśmy w stanie być wszędzie. Jedynym rozwiązaniem wydaje się jak najszerzej prowadzona akcja edukacyjna i działania prewencyjne. Nie wyklucza to oczywiście odpowiedzialności karnej – w przypadku gdy można choćby spróbować zidentyfikować sprawcę, powiadamiana jest Policja i prowadzone są odpowiednie działania. Ale czy naprawdę powinno to tak wyglądać?

 

Rzeka Rega przed posprzątaniem:

 

 

 

 

Rzeka Rega po posprzątaniu wszystkich śmieci:

 

 

 

 

 

LIFE11 NAT/PL/000424

pn.: „Budowa niebieskiego korytarza ekologicznego wzdłuż doliny rzeki Regi i jej dopływów”

Akcja C.1.

Przepławka dla ryb – Pęczerzyński Młyn, rzeka Stara Rega

 

Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie zakończyło budowę przepławki dla ryb na rzece Stara Rega, w Pęczerzyńskim Młynie, realizowaną w ramach projektu Life+ Rega.  Budowę zakończono w dniu 06.12.2019 r., wykonawcą było konsorcjum firm:

  • Lider konsorcjum – PUH Rusiecki – Adam Rusiecki, ze Szczecina
  • Partner konsorcjum – ZUT Stefański – Andrzej Stefański, z Gryfic

Całkowity koszt budowy wyniósł 779.189,81 zł.

Przepławka dla ryb na rzece Stara Rega, która znajduje się na terenie gospodarstwa agroturystycznego w Pęczerzyńskim Młynie (Więcław, gm. Brzeżno), wybudowana została w postaci obejścia kaskadowo-kamiennego, o długości ok. 60 m, i szerokości 0,80 m. Obiekt umożliwia wszelkim organizmom wodnym, bezpieczną migrację przez występującą w tej lokalizacji Małą Elektrownię Wodną, oraz otwiera swobodny dostęp do występującego powyżej jeziora Więcław.

Fot. 1. Przepławka w Pęczerzyńskim Młynie – obejście kaskadowo-kamienne

Fot. 2. Przepławka w Pęczerzyńskim Młynie – wlot dla ryb do przepławki na dolnej wodzie

 

 

 


Przepławki - rzeczne obwodnice

18-10-2021 Hits:118 Aktualności Iga Pawicka - avatar Iga Pawicka

      Projekt realizowany przez PGW Wody Polskie przy współpracy z RDOŚ w Szczecinie pn. „Budowa niebieskiego korytarza ekologicznego wzdłuż doliny rzeki Regi i jej dopływów” w ramach programu...

Read more

Wody Polskie wsparły akcję „Kajakiem…

09-08-2021 Hits:222 Aktualności Iga Pawicka - avatar Iga Pawicka

     Wiele ostatnio mówiliśmy o problemie zaśmiecania i zanieczyszczania rzek, w tym naszej lokalnej Regi. Wody Polskie, w skali całego kraju, organizują lub biorą udział w licznych akcjach mających...

Read more

Wody Polskie w Gryficach: Rzeki to nie …

13-07-2021 Hits:258 Aktualności Iga Pawicka - avatar Iga Pawicka

     Wody Polskie od lat realizują w wielu częściach kraju rozmaite projekty i zadania, mające na celu ochronę środowiska wodnego, przywracanie rzekom i jeziorom dobrego stanu, renaturyzację i poprawę warunków...

Read more

Rega ma nowe tarliska. Renaturyzacja rze…

13-05-2021 Hits:404 Aktualności Iga Pawicka - avatar Iga Pawicka

Wody Polskie na Pomorzu Zachodnim: Chronimy Regę – budujemy tarliska         Rega jest jedną z największych rzek Pomorza Zachodniego. Ma długość 188 km i powierzchnię zlewni 2767 km2. Jej...

Read more

Przepławka dla ryb – Pęczerzyński M…

22-06-2020 Hits:1271 Aktualności Anna Nowak - avatar Anna Nowak

  LIFE11 NAT/PL/000424 pn.: „Budowa niebieskiego korytarza ekologicznego wzdłuż doliny rzeki Regi i jej dopływów” Akcja C.1. Przepławka dla ryb – Pęczerzyński Młyn, rzeka Stara Rega   Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie zakończyło budowę przepławki dla...

Read more